خبرگزاری راسک: ملا ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، اعلام کرده است که این وزارت روند بازنگری کامل در نظام آموزشی افغانستان را تکمیل کرده و مواد درسی دانشگاهها را بر اساس آنچه «فرهنگ اسلامی، ارزشهای ملی و نیازهای بازار» خوانده، تنظیم کرده است.
به گزارش رسانههای تحت کنترل طالبان، ملا ندیم که در دانشگاه هلمند صحبت میکرد، تأکید کرده که برنامههای جدید تحصیلی بهزودی در چندین رشته و نهاد عملی خواهد شد و این تغییرات به ادعای او، «گامی در راستای خودکفایی علمی کشور» است. او همچنان گفته که روند تغییرات در نصاب تحصیلی دانشگاهها با حمایت و تحت نظر کامل علمای دینی و افراد مورد اعتماد گروه طالبان نهایی شده است.
اما منابع دانشگاهی و نهادهای آموزشی بینالمللی میگویند، آنچه طالبان «اصلاح نظام تحصیلی» مینامند، در واقع حذف گستردهی علوم انسانی و اجتماعی و جایگزینی آن با دروس مذهبی و عقیدتی است. در همین چارچوب، هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، به وزارت تحصیلات عالی دستور داده است که تمام برنامههای تحصیلی را با مشورت علمای دینی بازنویسی کند و بر «تربیه فکری و عقیدتی» دانشجویان تمرکز داشته باشد.
گزارش تازهی مشترک سازمانهای یونیسف و یونسکو نشان میدهد که نظام تحصیلات عالی افغانستان طی سه سال اخیر دستخوش یکی از عمیقترین دگرگونیهای تاریخ معاصر خود شده است. طبق آمار این گزارش، ثبتنام زنان در دانشگاهها از ۲۷ درصد در سال ۲۰۱۹ در سال ۲۰۲۴ به صفر رسیده است، در حالیکه میزان حضور دانشجویان پسر نیز ۴۰ درصد کاهش داشته است.
همچنان، شمار اعضای هیأت علمی در دانشگاهها بهشدت پایین آمده و استادان زن به صورت کامل حذف شدهاند. در اصلاحات تازه که برای سال تحصیلی ۲۰۲۵ طراحی شده، بیش از صد عنوان کتاب درسی و هجده رشتهی دانشگاهی از جمله «حقوق بشر»، «برابری جنسیتی»، «سیاستشناسی» و «علوم مدنی» را طالبان از نصاب تحصیلی حذف کرده است.
کارشناسان آموزشی هشدار میدهند که تمرکز طالبان بر آموزههای ایدئولوژیک و حذف علوم مدرن، تحصیلات عالی افغانستان را از مسیر رشد و تعامل جهانی جدا کردهاست. در حالیکه دروازههای دانشگاهها همچنان بهروی زنان بسته مانده، آیندهی علمی کشور بیش از هر زمان دیگر در هالهای از ابهام و نگرانی فرو رفته است.
