خبرگزاری راسک: در ادامه محدودسازیهای نظام تحصیلی در افغانستان، ندامحمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، در دیدار با مسوولان دانشگاههای دولتی و خصوصی کشور، بر ضرورت اجرای کامل قانون امر به معروف در مراکز آموزش عالی تأکید کرد.
خبرگزاری باختر که تحت کنترل طالبان فعالیت دارد، روزیکشنبه، پنجم اسد، در گزارش نوشته است که این نشست با هدف «بازنگری و اصلاح نظام تحصیلات عالی» برگزار شده بود. باختر افزوده که ندیم در این نشست از مسوولان دانشگاهها خواسته تا در هماهنگی کامل با نهادهای دینی، اجرای مفاد قانون امر به معروف را در ساختارهای دانشگاهی نهادینه سازند. او تأکید کرده که این اصلاحات برای «اسلامیسازی بیشتر نظام تحصیلی کشور» ضروری است.
در پی این اظهارات، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نیز در مکتوبی رسمی و هشدارآمیز خطاب به تمامی دانشگاههای دولتی و خصوصی سراسر افغانستان، دستور داده است که استادان و دانشجویان ملزم به رعایت پوشش «سنتی اسلامی» هستند. این دستور مشخصاً الزام گذاشتن ریش برای مردان، پوشیدن لباسهای سنتی چون پیراهنتنبان و خودداری از پوشیدن پتلون و نکتایی را شامل میشود.
در این مکتوب تأکید شده که افرادی که از این دستور تخطی کنند، از تدریس و تحصیل محروم خواهند شد و حق ادامه حضور در دانشگاه را نخواهند داشت.
تطبیق چنین مقرراتی در دانشگاهها با واکنش گسترده نهادهای مدنی و فعالان حقوق بشر مواجه شده است. فعالان مدنی، به این باور اند که این نوع دخالت در زندگی شخصی دانشجویان و استادان، بخشی از سیاست فشار و سرکوب سیستماتیک است که طالبان بر مراکز آموزشی اعمال میکنند.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، نهادهای آموزشی بهویژه دانشگاهها با محدودیتهای گسترده روبهرو شدهاند؛ از تعطیلی رشتههایی چون هنر و ژورنالیزم گرفته تا اخراج استادان زن و ممنوعیت تحصیل دختران. اکنون با صدور این دستور تازه، فشارهای ایدئولوژیک بر محیطهای علمی بیش از پیش تشدید شده است.
سیاستگذاریهای اخیر طالبان در بخش تحصیلات عالی، به جای تمرکز بر ارتقای کیفیت آموزش و پرورش نیروی انسانی، نشاندهنده اولویتدهی به کنترل رفتاری و ظاهری استادان و دانشجویان است. در شرایطی که افغانستان نیاز فوری به بازسازی علمی و تخصصی دارد، تمرکز بر ظاهر افراد، نهتنها باعث فرار مغزها میشود بلکه آینده آموزش عالی کشور را نیز در ابهام فرو برده است.
